چهارده نکته‌ی آموزشی درباره‌ی تلفظ در انگلیسی

به طور کلی آموختن تلفظ زبان بیگانه دشوار است، ولی چیزهایی هستند که یاد گرفتنی هستند و ما سرشان انرژی نگذاشته‌ایم. به نظر من برای بیشترمان می‌ارزد که به جای یاد گرفتن کلمه‌های تازه، تلفظمان را از واژه‌هایی که بلدیم تا حدی بهبود دهیم. تلفظ درست فقط به درد کلاس گذاشتن نمی‌خورد، به درد فهمیده شدن بهتر (و حتی فهمیدن بهتر) هم می‌خورد. این سیزده نکته‌ای که می‌نویسم، چیزهایی هستند که اولا غلط‌های رایج فارسی‌زبانان هستند، ثانیا بیشترشان با نگاه کردن به دیکشنری بلافاصله فهمیده نمی‌شوند، و ثالثا کلی هستند، یعنی مختص زیرمجموعه‌ی خاصی از کلمات نیستند. تمام موارد را بر اساس لهجه‌ی آمریکایی می‌نویسم.

سطح مقدماتی:

۱: تلفظ ship با sheep تفاوت دارد! انگلیسی دو مصوت دارد که بسیاری از ما هر دو را معادل «ای» فارسی می‌گیریم. واقعیت این است که حرف i در ship اولا کوتاه‌تر است، و ثانیا صدایش اگرچه شبیه به «ای» است اما کمی هم مایل به کسره‌ی فارسی است. اگر ترکی بلدید ممکن است شباهتی میان این صدا و مصوت موجود در واژه‌ی ترکی «قز» (دختر) احساس کنید اگرچه باز هم تفاوت بسیار است. زبان‌های کمی در جهان این صدا را دارند به همین دلیل بیشتر مردم جهان هنگام انگلیسی یاد گرفتن با این صدا مشکل دارند. به طور کلی معمولا حرف i در کلمات انگلیسی این صدا را می‌دهد در حالی که ترکیب‌های ee (مثل free) و ea (مثل tea) و ie (مثل believe) صدای شبیه به «ای» فارسی را می‌دهند.

۲: تلفظ full با fool تفاوت دارد! مصوت موجود در fool شبیه به «او»ی فارسی است اما مصوت موجود در full اولا کوتاه‌تر است و ثانیا به مقدار بسیار خفیفی به کسره یا «ای» تمایل دارد. برای مثال این کلمه‌ها با این مصوت کوتاه ناآشنا تلفظ می‌شوند: full, book, took, hook, good, foot. اما مصوت موجود در این کلمات بلند و مشابه «او»ی فارسی است: food, cool, group, soon, loop, fool.

۳: تلفظ think با sink و tink تفاوت دارد! ترکیب th در بیشتر کلمات در انگلیسی صدای «ث» عربی را می‌دهد. فارسی این صدا را ندارد ولی در بین صداهایی که نداریم، این آسان‌ترین است. کافی‌ست سعی کنید نوک‌زبانی حرف بزنید و همان «س» خودمان را تلفظ کنید. هنگام تلفظ این صدا زبان بین دندان‌ها قرار می‌گیرد. در انگلیسی کلماتی مثل three و math و tooth این صدا را دارند.

۴: واژه‌های this و that و there، «دیس» و «دت» و «در» نیستند! ترکیب th در انگلیسی می‌تواند صدایی غیر از «ث» هم داشته باشد و آن صدای «ذ» عربی است. بیشتر ایرانی‌ها به اشتباه در این گونه کلمات آن را مانند دال فارسی تلفظ می‌کنند (فرانسوی‌ها هم این صدا را ندارند اما آنها معمولا به جایش از «ز» استفاده می‌کنند و این یکی از استریوتایپ‌های لهجه‌ی فرانسوی‌ها موقع انگلیسی حرف زدن است). برای تلفظ «ذ»، باز هم زبان باید بین دندان‌ها قرار بگیرد. این بار فرض کنید می‌خواهید نوک‌زبانی حرف بزنید و صدای «ز» فارسی را تلفظ کنید. اگر در زبان عربی دستی دارید یا فکر می‌کنید با قرائت درست نماز می‌خوانید، می‌توانید به صدای «ذ» در «صراط الذین» فکر کنید!

۵: تلفظ wet با vet تفاوت دارد! حرف v انگلیسی مثل حرف واو معمولی فارسی است (مثلا در کلمه‌ی «وحید»). اما برای تلفظ w، مثلا به آخرین صدای کلماتی مثل «نو» و «برو» فکر کنید. اگر کُردی بلد هستید هم با صدای w آشنایید. همچنین عرب‌ها همواره حرف «و» را به شکل w تلفظ می‌کنند و صدای v را ندارند.

۶: صدای «شوا» را بشناسید! در انگلیسی یکی از رایج‌ترین مصوت‌ها «شوا»ست (لفظ «شوا» چیزی به جز یک نام تخصصی عجیب برای یک صدای معمولی نیست). صدایی که در فارسی وجود ندارد. صدایش شبیه به این است که دهانتان را در حد متوسط باز کنید و بدون این که به زبانتان فرم خاصی بدهید سعی کنید یک مصوت تولید کنید. چیزی شبیه به کاری که پیش پزشک می‌کنیم تا معلوم شود گلوی چرک‌کرده داریم یا نه،‌ اما نه با دهان به آن بازی. به یک شکل دیگر می‌گویم: شوا حد اقلی‌ترین و خنثی‌ترین و (معمولا) کوتاه‌ترین صدای مصوتی است که می‌توانید از دهانتان خارج کنید. همان صدایی که بین ‌B و L در کلمه‌ی table وجود دارد. اولین مصوت کلماتی مثل ago و arrive و around نه کسره است نه فتحه، بلکه شواست. حتی اولین مصوت واژه‌ی contain شوا است نه «آ». جالب‌تر از آن، علی‌رغم اشتباه رایج فارسی‌زبانان، اولین مصوت واژه‌ی country هم شواست نه «آو» یا «اَو» یا هر چیز عجیب دیگری.

۷: انگلیسی صدای «آو» یا “aw” ندارد! در واژه‌هایی مثل law و thought، صدای مصوت چیزی بیش از صدای معمولی «آ» نیست. از خیر تلاش برای تلفظ چیزی شبیه w در انتها بگذرید!

سطح میانی:

۱: در لهجه‌ی آمریکایی (و نه بریتانیایی)، در بسیاری از موارد صدای t به چیزی شبیه به d تبدیل می‌شود. نکته‌ی مهم این است که صدای جدید با d متفاوت است. در واقع حقیقت این است که خود d هم در محیط‌های مشابه به این صدای جدید تغییر شکل می‌دهد. این صدای جدید flap نام دارد و به گوش ما شاید چیزی بین «د» و «ر» فارسی است. اما این تبدیل در چه شرایطی رخ می‌دهد؟ در شرایطی که اولا صدای t بین دو مصوت باشد، و ثانیا هجای حاوی t دارای تکیه نباشد. در نتیجه این تبدیل در atom رخ می‌دهد اما در return رخ نمی‌دهد. تبصره: اگر صدای قبل از t به جای مصوت r یا n باشد هم این تبدیل شدنی است. مثلا در party و sentence هم این تبدیل رخ می‌دهد (به خصوص در اولی). توجه به این نکته‌ی کلی هم مهم است که این تبدیل در لهجه‌ی آمریکایی تقریبا ضروری است. در بعضی کلمات اگر این تبدیل را صورت ندهید چیزی که تلفظ می‌کنید به گوش شنونده اصلا شبیه یک واژه‌ی مجاز انگلیسی آمریکایی نیست.

۲: صدای r آمریکایی با صدای «ر» فارسی تفاوت زیادی دارد! یکی از عناصر کلیدی‌ای که لهجه را به شدت آمریکایی می‌کند تلفظ درست r است. صدای r آمریکایی صدای رایجی در زبان‌های جهان نیست. برای تلفظ کردنش، سعی کنید به فارسی حرف زدن کسانی فکر کنید که زبان اولشان انگلیسی آمریکایی است (مثلا آلن ایر!). در لهجه‌ی فارسی این افراد که تحت تاثیر زبان مادری‌شان است، تلفظ متفاوت «ر» کاملا مشهود است. حتی بعضی از ایرانی‌ها برای این که صدایشان «غربی» یا «باکلاس» به نظر برسد به شوخی یا جدی «ر» را به شکلی شبیه به r آمریکایی تلفظ می‌کنند.

۳: صدای e انگلیسی تفاوت نسبتا زیادی با کسره‌ی فارسی دارد. اگرچه هیچ دو مصوتی در فارسی و انگلیسی دقیقا مثل هم نیستند اما تفاوت e انگلیسی و کسره‌ی فارسی جدی‌تر است. برای تلفظ e انگلیسی، باید آن را به مقدار خفیفی به فتحه نزدیک کنید. اگر دارید فکر می‌کنید منظورم از e انگلیسی کدام صداست، منظورم مصوت کلماتی مانند bed و said و head و tell است.

سطح پیشرفته:

۱: در لهجه‌ی آمریکایی بسیاری از مصوت‌ها وقتی قبل از r قرار می‌گیرند حال خاصی بر آنها حاکم می‌شود. چیزی شبیه به این که مصوت به صدایی بین شوا و o میل کند. توضیح این صدا ساده نیست اما اگر در کمین تشخیص آن باشید به تدریج با شنیدنش به آن عادت می‌کنید. مثال: more, near, cure. همچنین هنگامی که شوا قبل از r قرار می‌گیرد تقریبا ناپدید می‌شود و جایش را به نسخه‌ی کشیده‌تری از r می‌دهد. مثال: her, girl, term. به طور کلی نکته‌ی اساسی این است که r آمریکایی تا حدی به مصوت‌ها شبیه است و همه‌ی این ماجراها با r ناشی از همین است.

۲: تلفظ finger با singer تفاوت دارد. در اولی n و g دو صدای مستقل هستند، هرچند n تحت تاثیر صدای بعدش در عقب دهان تلفظ می‌شود، اما در دومی ترکیب ng یک صدای واحد است. دیکشنری‌ها هم این دو کلمه را متفاوت آوانگاری می‌کنند. به طور کلی تلفظ ng به صورت دو صدای مجزا در جاهایی که نباید چنین کرد یکی از اشتباهات رایج خارجی‌هایی است که انگلیسی یاد می‌گیرند. در اکثر موارد، باید به جای این دو صدا از آن صدای واحد استفاده کرد، مثل ring و sing و hang و long.

۳: تلفظ cup با cop تفاوت دارد. صدای شوا که با آن آشنا شدیم، در بسیاری از موارد به شدت شبیه به «آ» به نظر می‌رسد. بسیاری از ما صدای مصوت موجود در کلمه‌ی cup را «آ» می‌دانیم اگرچه در واقع شواست. به همین ترتیب، تلفظ اولین مصوت subject با اولین مصوت object متفاوت است. معمولا حرف u صدای شوا دارد و حرف o صدای «آ» دارد. اما همیشه هم چنین نیست (مثلا مصوت کلمه‌ی son شواست).

۴: انگلیسی (در بیشتر لهجه‌ها) دو صدای L دارد. یکی شبیه به «ل» فارسی است که قبل از مصوت‌ها پدیدار می‌شود، مثل واژه‌ی light. یکی هم در فارسی وجود ندارد و در محیط‌های دیگر پدیدار می‌شود، مثل واژه‌ی tell. این صدای دوم که به آن dark L می‌گویند صدایش تا حدی شبیه به مصوت o است! برای تلفظ آن انتهای زبان به سقف دهان نزدیک می‌شود و بعضا حتی نوک زبان به سقف دهان نمی‌چسبد (بر خلاف «ل» معمولی). توضیح شفاهی شیوه‌ی تلفظ دشوار است. مانند موارد قبلی، باید گوشتان در کمین تشخیص تفاوت‌ها باشد. اگر با قرائت حرفه‌ای قرآن آشنا باشید، می‌توانید به شیوه‌ی خاص تلفظ «ل» در واژه‌ی «الله» فکر کنید. این نوع L به مصوت‌ها شبیه است و معمولا مصوت قبل از خودش را هم تحت تاثیر قرار می‌دهد. توجه کنید که شباهت dark L به صدای o آن قدر زیاد است که کودکان آمریکایی در مدارس که تازه الفبا را یاد گرفته‌اند، گاهی املای واژه‌ی help را با واژه‌ی hope اشتباه می‌گیرند!

توضیح واضحات: فکر می‌کنم خواندن این نکته‌ها می‌تواند کمک‌کننده باشد هرچند به هیچ وجه کافی نیست. بزرگ‌ترین حجت برای کافی نبودن این علم روی کاغذ این است که بنده اگر طبیب بودم سر خود دوا می‌نمودم. به قول نجف دریابندری، هیچ کس با خواندن کتاب آشپزی آشپز نمی‌شود اما هیچ کسی که بخواهد آشپز شود از کتاب آشپزی بی‌نیاز نیست!

توضیح: (این مطلب را قبلا جای دیگری نوشته بودم اما حالا فکر می‌کنم برای این‌جا مناسب‌تر است)

15 فکر می‌کنند “چهارده نکته‌ی آموزشی درباره‌ی تلفظ در انگلیسی

  1. وهاب

    به سطح پیشرفته میتوان آهنگ کلام را هم اضافه کرد. به عنوان یک مدرس انگلیسی برایم جالب بود این تقسیم بندی. هرچند من از آشپزهای کتاب نخوانده ام و مدرک رسمی و تحصیلات زبان ندارم

    پاسخ
    1. mmahdavim نویسنده

      چه جالب! اتفاقا به آهنگ کلام فکر کردم ولی دیدم قاعده‌ای برای آموزش دادن کتبی وجود ندارد. اما خب راست می‌گویید شاید مثلا می‌شد دست‌کم به این موضوع اشاره کنم که آهنگ کلام هم مهم است. صرف آگاهی به اهمیت یک پدیده هم در یادگیری بهتر آن موثر است!

      پاسخ
  2. raha

    با سلام
    مطالب مفیدی بود ممنون .متاسفانه باید یه برنامه ریزی کنم که تلفط حروف عربی رو یاد بگیرم گاهی اوقات اینقدر درگیر تلفظ میشم که حرف زدن رو فراموش می کنم.

    پاسخ
  3. مهران سرشار

    با سپاس از مطالب ارزنده شما
    اگر آموزش ویدئویی همزمان با ارایه مطالب موجود باشد این آموزش موثر تر واقع میشود.
    مچکرم.

    پاسخ
  4. فرشاد

    سلام، یه سوال داشتم از خدمتتون
    فامیلی بنده موزرمی می باشد که حرف و صدای او را می دهد. خواستم ببینم در انگلیسی به چه صورتهایی نوشته می شود ؟ و کدامیک درست تر می باشد…

    پاسخ
  5. بهار

    سلام ممنون خیلی مفید بود بعضی جاهاش واسم سخت بود و مفهوم نشد امکانش هست کتاب یا رفرنس تخصصی تر رو معرفی بفرمایید یا خودتون توضیحات این پست رو کامل کنید؟؟
    البته جان مطلب شما رو گرفتم و اون این هست که برای اکسنت خوب،خوب گوش کردن مهمترین چیزه.

    پاسخ
    1. mmahdavim نویسنده

      متشکرم!

      کتابی که همینا رو توش داشته باشه سراغ ندارم. چون من این موارد رو بر اساس اشتباهات رایج ایرانی‌ها گلچین کردم. ولی اگر بفرمایید کدوم موارد نامفهوم بود با کمال میل توضیح می‌دم! :‌)

      پاسخ
      1. بهار

        ممنون از توجهتون راستش شما خیلی خوب بیان کردید و مثال های خیلی به جا و ملموسی رو هم انتخاب کردید نامفهوم بودنش برای من به توضیحات شما برنمی گرده
        قسمت هایی که اشکال دارم
        یکی این “هنگامی که شوا قبل از r قرار می‌گیرد تقریبا ناپدید می‌شود و جایش را به نسخه‌ی کشیده‌تری از r می‌دهد. مثال: her, girl, term. به طور کلی نکته‌ی اساسی این است که r آمریکایی تا حدی به مصوت‌ها شبیه است و همه‌ی این ماجراها با r ناشی از همین است.”
        رو نگرفتم

        و یکی هم “ŋ” که توی finger بهش اشاره کردید برام مشکله، مخرجش نمیدونم چه جوریه احساس میکنم یه جور ن تودماغی هست. مشکلی که من دارم اینه که ذهن من به شدت قاعده منده و نمی تونم به تقلید کفایت کنم باید بدونم اون مصوت یا صامت چه جوری ادا میشه این باعث میشه تو استفاده از قسمت فونتیک دیکشنری ضعیف باشم!

        و یکی دیگه هم dark L که با مثال هایی که زدید بخصوص help برام ملموسه از نظر شنیداری ولی فونتیکی نداره و تشخیصش برای کسی که نیتیو نیس خیلی سخت خواهد بود.

        البته میدونم اشکالات من شاید بنیادی تر باشه و مربوط به موضوع این پست نباشه در کل اگه پیشنهاد و یا راهنمایی برای پرفکت شدن لهجه و تلفظ دارید خیلی خوشحال میشم بدونم.

        پاسخ
        1. mmahdavim نویسنده

          خواهش می‌کنم :‌)
          درباره حرف r، در واقع حرف اینه که کلمه‌ای مثل term رو انگار که آدم باید تصور کنه که املاش هست trm! انگار که هیچ مصوتی در کار نیست!

          برای ساختن صدای ŋ اول دقت کنید ببینید توی دهنتون چه جوری n معمولی رو می‌سازید. اتفاقی که می‌افته اینه که قسمت جلوی زبونتون کامل به سقف دهن می‌چسبه و مجرای دهن کامل بسته می‌شه و هوا صرفا داره از بینی خارج می‌شه. به این جور صداها می‌گن خیشومی (nasal). صدای n یه صدای خیشومیه که با کمک قسمت جلوی زبون تولید می‌شه. چون اون جایی از دهن که مسیر هوا بسته می‌شه بین قسمت جلوی زبون و سقف دهنه. مثلا صدای m هم یه صدای خیشومیه. اما به کمک لب تولید می‌شه. یعنی لب‌ها به هم می‌چسبن و راه خروج هوا از دهن رو می‌بندن و هوا از بینی خارج می‌شه. حالا برسیم به صدای ŋ! این صدا هم خیشومیه. اما محل بسته شدن مجرای دهن قسمت عقبی زبونه. یعنی قسمت عقبی زبون به سقف دهن می‌چسبه (دقیقا همون بخشی از زبون که برای تولید «گ» یه لحظه به سقف دهن می‌چسبه) و هوا از بینی خارج می‌شه. توی فارسی هم این صدای ŋ رو داریم. مثلا وقتی می‌گیم «شنگول» معمولا به جای «ن» در واقع ŋ رو تلفظ می‌کنیم!

          توضیح نحوه تلفظ dark L واقعا مشکله. اما خلاصه‌ش اینه که هم جلو و هم عقب زبون به سقف دهن نزدیک می‌شن، اما عقب زبون قطعا نباید به سقف دهن بچسبه.

          به طور کلی اگر می‌خواید به طور جدی درباره تلفظ بیاموزید، من این سایت رو توصیه می‌کنم:
          http://rachelsenglish.com

          پاسخ
  6. ahmad

    تشکر از معلومات از نده تان اما اگر می شود همین طولانی خواندن حروف الفبا انگلیسی و کوتاه خواندن الفبا انگلیسی چه قسم است یعنی چه وقت طولانی خوانده می شود و چه وقت کوتاه خوانده م
    میشود

    پاسخ
    1. mmahdavim نویسنده

      مطمئن نیستم منظورتان را متوجه شده باشم. آیا منظورتان مثلا تفاوتی است که بین تلفظ‌های حرف a در دو کلمه bad و bade وجود دارد؟

      پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>